W kwestii macierzyństwa i ZUS pojawiają się takie tematy jak zasiłek macierzyński na urlopie macierzyńskim oraz urlop wychowawczy i nowość w polskim systemie prawnym urlop ojcowski (który jest jeszcze rejestrowany jak urlop macierzyński ale przyznawany ojcu dziecka). Pracownik etatowy rzadko kiedy zastanawia się jak to się dzieje, że dostaje na urlopie macierzyńskim zasiłek i że przysługuje mu urlop wychowawczy i za ten czas jest normalnie opłacane jego ubezpieczenie społeczne. Odprowadzanie do ZUS składki za pracownika/ pracownice na urlopie macierzyńskim jest obowiązkiem pracodawcy, jeśli ta osoba nie prowadzi własnej działalności gospodarczej. Bowiem w przypadku działalności gospodarczej sprawa ta komplikuje się. Po pierwsze by uzyskać prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego gdy prowadzimy własną firmę należy opłacać do ZUS składki na ubezpieczenie chorobowe, które nie należy do pakietu obowiązkowych ubezpieczeń, nie jest to wysoki koszt (miesięcznie około 50 zł), a pozwala skorzystać z takich samych świadczeń jak etatowy pracownik- cały jednak haczyk tkwi w tym, że nawet w okresie urlopu macierzyńskiego musimy opłacać do ZUS składki w pełnym wymiarze. Każdy musi indywidualnie przekalkulować co mu się wtedy bardziej opłaca, bo niektóre matki i tak musza wrócić do prowadzenia firmy wkrótce po porodzie i mają z tego tytułu zyski, a inne prowadzą takie firmy, że nie wrócą do pracy z malutkim dzieckiem i lepiej im zawiesić działalność gospodarcza na ten okres. Jak zawsze potrzebne są odpowiednie dla ZUS druki i w tym przypadku jest to ZUS Z-3 oraz ZUS Z-3a.